IRWENA.IR اهمیت موافقتنامه تجاری ایران با اتحادیه اوراسیا در گفتوگو با دستيار وزير نیرو در كميسيون همكاريهاي ايران و روسيه

ایران به سطح جدیدی از همکاری‌های اقتصادی منطقه‌ای وارد شده است

اوراسيا در حال تبديل شدن به يکي از قطب‌هاي مهم اقتصادي و سياسي دنیاست

امضاي موافقتنامه موقت تجارت آزاد بين ايران و اتحاديه اقتصادي اوراسيا، بیانگر این واقعیت است که اقتصاد ایران به سطح جدیدی از همکاری‌های اقتصادی منطقه‌ای ورود پیدا کرده و زمینه برای پیوند اقتصاد ایران با اقتصاد منطقه فراهم شده است.
اشاره:
قرارداد تشکيل اتحاديه اقتصادي اوراسيا در 29 مه 2014 (هشتم خرداد 1393) بين کشورهاي روسيه، بلاروس و قزاقستان منعقد و جايگزين اتحاديه گمرکي اوراسيا شد و سپس کشورهاي ارمنستان و قرقيزستان نیز به عضويت آن در آمدند. این اتحادیه هم اکنون 20 ميليون كيلومترمربع مساحت و 183 ميليون نفر جمعيت دارد که 5.2 درصد جمعیت جهان است.
از اواخر سال 1394 تا پايان سال گذشته نيز مذاکرات فشرده‌اي بين دولت‌هاي ايران با پنج کشور عضو اتحاديه اقتصادي اوراسيا جهت ايجاد منطقه موقت آزاد تجاري براي يک دوره سه ساله آزمايشي صورت گرفت که سرانجام موافقت‌نامه مذکور، در ماه می 2018 ميلادي (ارديبهشت ماه 1397) در شهر آستانه پایتخت قزاقستان توسط وزیر وقت صنعت، معدن و تجارت ایران امضا و هيات وزيران نيز در تاريخ 18 آذرماه 1397 لايحه مربوطه را به تصويب رساند. در حال حاضر نیز پیوستن ایران به این اتحادیه در دستور کار مجلس شورای اسلامی است که تاکنون یک فوریت لایحه حضور ایران در اتحادیه اوراسیا مورد موافقت مجلس قرار گرفته و کمیسیون‌های امنیت ملی و اقتصادی خانه ملت نیز هفته گذشته لایحه موافقت‌نامه تشکیل منطقه آزاد تجاری بین ایران و اوراسیا را به تصویب رسانده‌اند.
آن‌گونه که دستيار وزير نیرو در امور كميسيون دائمي همكاري‌هاي تجاري و اقتصادي جمهوري اسلامي ايران و فدراسيون روسيه می‌گوید امضاي موافقتنامه موقت تجارت آزاد بين ايران و اتحاديه اقتصادي اوراسيا، بیانگر این واقعیت است که اقتصاد ایران به سطح جدیدی از همکاری‌های اقتصادی منطقه‌ای ورود پیدا کرده و زمینه برای پیوند اقتصاد ایران با اقتصاد منطقه فراهم شده است که در صورت تحقق این مهم یکی دیگر از گام‌های اساسی پیگیری سیاست "ایجاد وابستگی متقابل اقتصادی با کشورهاي منطقه" محقق و در پی آن ضریب ریسک سیاسی، امنیتی و اقتصادی ایران بهبود می‌یابد.
"داوود میرزاخانی" در گفت‌وگوی با پاون به تبیین اهمیت انعقاد موافقتنامه تجاری ایران با اتحادیه اقتصادی اوراسیا پرداخته است که در ادامه متن کامل این مصاحبه را می‌خوانید:

به طور کلی اهمیت ایران برای اتحادیه اوراسیا چه خواهد بود؟
تقویت ارتباط با ایران برای اعضای اتحادیه اوراسیا دارای اهمیت می‌باشد چرا که ایران با توجه به اهداف سیاسی مشترک با اغلب کشورهای عضو و همچنین قرار گرفتن در بهترین موقعیت ترانزیتی، یعنی قرار گرفتن بین دو دریای خزر در شمال و خلیج فارس در جنوب و قرار گرفتن درموقعیت ترانزیتی شرق به غرب، می‏تواند مسیری مناسب برای ترانزیت کالاهای کشورهای عضو اتحادیه در رونق کريدور بين‌المللي حمل و نقل شمال- جنوب موثر باشد. همچنین برخورداری ایران از ذخایر غنی نفتی و گازی و توانمندی‌های فنی مهندسی، صنایع گوناگون و معادن و نفوذ فوق‌العاده در منطقه به عنوان یک عامل "ثبات زا"  و  ایجاد هاب اقتصادی منطقه می‌تواند شریک فوق‌العاده‌ای برای منطقه اوراسیا باشد.
امضای این موافقت‌نامه همچنین در شرایطی که آمریکا در ادامه بدعهدی‌های خود، با خروج یک جانبه از برجام، قصد دارد ایران را در فشار اقتصادی قرار دهد؛ اقدامی مثبت می‌تواند تلقی شود و نقش موثری در جهت مقاوم‌سازی اقتصاد ایران داشته باشد.

با این تفاسیر پیوستن ایران به این اتحادیه چه مزایایی برای کشور ما به ویژه در زمینه همکاری‌های تجاری و اقتصادی خواهد داشت؟
به هر حال استراتژی جمهوری اسلامی ایران که همواره مورد تأکید مقام معظم رهبری نیز بوده، تقویت همکاری با کشورهای همسایه و دوست بوده و اتحادیه اوراسیا یکی از مهم‌ترین گروه‌بندی‌ها در همسایگی ایران است که دارای نقاط مشترک فرهنگی، سیاسی و ژئوپولیتیک با کشورمان بوده و از اهمیت ویژه‌ای برای ما برخوردار است.
از طرفی انعقاد قرارداد تجارت آزاد بین ایران و اتحادیه مذکور می‌تواند به عنوان یک مدل کوچک و در عین حال آزمایشی ایران برای ورود به سازمان جهانی تجارت (WTO) باشد. این امر قدرت رقابت پذیری کالاهای ایرانی در مقایسه با سایر رقبا را افزایش داده و منجر به رفع موانع تعرفه‌ای صادرات کالایی خواهد شد. در صورت پایلوت قرار دادن روسیه برای توسعه همکاری‌های اقتصادی برون مرزی، این امر بیش از بیش واجد اهمیت خواهد بود.
همچنین از راه‌هاي گسترش همکاري‌هاي تجاري و اقتصادي دوجانبه، منطقه‌اي و بين‌المللي، انعقاد موافقتنامه‌هاي ترجيحي و تجارت آزاد با کشورهاست و طبق اعلام سازمان جهاني تجارت 50 درصد صادرات کالايي جهان در سال 2008 تحت پوشش موافقتنامه‌هاي تجارت ترجيحي صورت مي‌گرفت که اين ميزان در سال 2018 از افزايش بيشتري برخوردار بوده است. تعداد موافقت نامه‌هاي امضا شده در سال 1990 ميلادي 70 مورد و در سال 2016 ميلادي 645 مورد ثبت شده است که اين امر گوياي تمايل کشورها جهت تسهيل تجارت از طريق رفع موانع تعرفه‌اي است.
براین اساس در شرايط حاضر نه تنها موافقت نامه‌هاي تجاري با کاهش تعرفه‌ها، زمينه دسترسي توليدکنندگان داخلي به بازارهاي جديد را فراهم مي‌کنند بلکه اين امکان را نيز به وجود مي‌آورند که مشارکت در زنجيره جهاني ارزش بين کشورهاي طرف موافقت‌نامه تسهيل شود. از اين نظر جمهوري اسلامي ايران نياز دارد با عقد توافق‌هاي تجاري نسبت به فراهم‌سازي زمينه لازم براي مشارکت بنگاه‌هاي اقتصادي ايراني در طول زنجيره جهاني ارزش را فراهم نمايد. توافق‌نامه ايجاد منطقه آزاد تجاري با اتحاديه اقتصادي اوراسيا اولين اقدام جدي کشورمان براي تحقق هدف فوق الذکر محسوب مي‌گردد و مهمترين گام عملي است عليه سياست آمريکا مبني بر انزواي اقتصادي ايران. ايران با چند کشور توافق‌هاي تجاري دوجانبه امضا نموده ولي توافق با اتحاديه اقتصادي اوراسيا اولين تجربه جدي کشورمان در توافق با يک اتحاديه اقتصادي منطقه‌اي است و کامل ترين و مفصل ترين موافقتنامه تجاري ايران است.
بررسی‌ها و مطالعات نشان دهنده وجود پتانسیل تجاری مناسب بین جمهوری اسلامی ایران و مجموعه کشورهای عضو اوراسیا است. با این حال علی رغم نزدیکی جغرافیایی، اقتصادی، ژئوپولتیک و سیاسی هنوز تا سطح قابل قبول تجارت فی مابین فاصله زیادی داریم. ميانگين واردات اتحادیه مذکور از جهان طی سالهای  2016 و 2017 برابر 237 ميليارد دلار بوده كه فقط 493.5 ميليون دلار (20 صدم درصد) از ايران وارد مجموعه کشورهای عضو اتحادیه اوراسیا شده است. ميانگين صادرات سال‌هاي 2016 و 2017 اتحاديه به جهان نیز برابر با 366 ميليارددلار و صادرات اتحادیه به ايران برابر 2.1 ميليارد دلار (57 صدم درصد) بوده که نشان دهنده سهم نازل مبادلات تجاری کشورمان از مبادلات تجاری اوراسیا با جهان است.

اتحاديه اقتصادي اوراسيا در حال تبديل شدن به يکي از قطب‌هاي مهم اقتصادي و سياسي جهان است
توافق با اتحاديه اقتصادي اوراسيا که در حال تبديل شدن به يکي از قطب‌هاي مهم اقتصادي و سياسي جهان است، علاو بر اهميت اقتصادي و تجاري، داراي منافع سياسي براي طرفين است. همگرايي منطقه‌اي تاثير قابل ملاحظه‌اي بر ثبات و امنيت اقتصادي دارد و به دليل نزديکي و دسترسي کشورمان به اتحاديه اقتصادي اوراسيا، امکان گسترش همکاري‌ها در حوزه‌هاي مختلف اقتصادي، سياسي، بانکي، حمل و نقل و خدمات فني و مهندسي و... فراهم مي‌باشد.
بررسي آمار و اطلاعات تجاري بيانگر وجود پتانسيل تجاري قابل توجه بين کشورمان و اتحاديه اقتصادي اوراسيا است. اين اتحاديه قابليت تبديل شدن به بازاري بزرگ و مطمئن براي کالاهاي صادراتي ايران را دارد. جمعيت بيش از 180 ميليون نفري اتحاديه اقتصادي اوراسيا و وسعت بيش از20 ميليون کيلومتر مربع و توليد ناخالص داخلي فراتر از چهار تريليون دلاري در سال بسيار چشمگير است. طي ساليان گذشته، روسيه به تنهايي و به طور متوسط 250 ميليارد دلار انواع کالا و محصولات صنعتي- کشاروزي- غذايي و دارويي از کشورهاي مختلف جهان وارد کرده است و پيش بيني مي‌شود اين ميزان واردات در سال‌هاي آينده به بيش از 300 ميليارد دلار برسد.

40 کشور در صف پیوستن به اتحادیه اقتصادی اورآسیا
اين ميزان واردات باعث شده بسياري از کشورهاي منطقه و آسياي شرقي (40 کشور از جمله هند و چين) در صدد پيوستن به اين اتحاديه باشند. اين حجم از واردات، براي کشورمان نيز بازار بسيار جذابي تلقي شده و توافق‌نامه تجارت آزاد با روسيه و ساير کشورهاي عضو اتحاديه اقتصادي اوراسيا، فرصت بسيار خوبي براي تسخير بخشي از اين بازار به شمار مي‌آيد.
يک اتحاديه اقتصادي قوي در منطقه مي‌تواند ضامن امنيت و ثبات در منطقه باشد و گسترش همکاري جمهوري اسلامي ايران با اين اتحاديه در جهت تقويت همگرايي و ثبات در منطقه و ايجاد قطبي قدرتمند در مقابل گروه بندي‌هاي رقيب و غربي حائز اهميت است. همکاري ايران با اتحاديه اقتصادي اوراسيا در چارچوب استراتژي جمهوري اسلامي ايران مبني بر تقويت همکاري با کشورهاي همسايه نيز قابل تفسير بوده و بر اين اساس اتحاديه اقتصادي اوراسيا يکي از مهمترين بلوک‌هاي اقتصادي در همسايگي ايران است که داراي نقاط مشترک فرهنگي، سياسي و ژئوپوليتيک با کشورمان بوده و از اهميت ويژه اي براي کشورمان برخوردار است.
عملياتي‌شدن توافق‌نامه تجارت آزاد بين ايران و اتحاديه اقتصادي اوراسيا و حضور ايران در اين بازار، علاوه بر ايجاد اشتغال، موجبات جذب سرمايه گذاري‌هاي خارجي و داخلي در مناطق آزاد جنوبي و شمالي را فراهم خواهد کرد. زيرا در اين مناطق سرمايه گذاران و توليد کنندگان از معافيت کامل براي توليد کالاها با هدف صادرات به بازارهاي هدف اوراسيا برخوردار هستند و از سوي ديگر در بازارهاي هدف نيز از تعرفه ترجيحي بهره‌مند خواهند شد. در نتيجه با هزينه پايين تر توليد کالا در اين مناطق و همچنين با هزينه گمرکي پايين تر در بازارهاي هدف از توان رقابت بالايي در مقابل رقبا برخوردار خواهند شد.
قرارداد موقت تجارت آزاد بين ايران و اتحاديه اقتصادي اوراسيا، همچنين از اين جهت فرصت است که ایران همواره از بازار کشورهای مستقل جامعه المنافع دور افتاده است، ولی در صورت همکاری نزدیک با اتحادیه اقتصادي اوراسيا می‌تواند به بازاری جهت صادرات محصولات خود دست یابد. منطقه آزاد تجاری همچنين می‌تواند انگیزه قوی برای گسترش تجارت دو جانبه و سرمایه‌گذاری را براي طرفين فراهم آورد.
از طريق اين توافقنامه، ایران می‌تواند کالاهایی را که با سرمایه‌گذاری در کشورهای عضو اتحادیه تولید کرده است، درکل اتحادیه اوراسیا به فروش برساند. حتی به عنوان مثال، قرقیزستان که ترجیحاتی از اتحادیه اروپا برای صادرات کالا بدون مالیات و عوارض دریافت کرده است می‌تواند این امکان را در اختیار تولیدکنندگان ایرانی کالا در قرقیزستان قرار دهد.
توسعه شناخت تجار و بازرگانان ايران با پنج کشور عضو اتحاديه اقتصادي اوراسيا، توسعه تجارت با اين کشورها و به تبع آن کاهش وابستگي به کشورهاي غربي و نيز افزايش توان کشور در مقابل اقدامات نامتعارف و نامتناسب همچون تحريم‌ها از ديگر مزاياي اين همکاري است.
به هر حال عضویت ایران در اتحادیه اقتصادي اوراسیا می‌تواند تهران را به یک شریک نزدیک برای مسکو تبدیل کند و بر وزن و اعتبار آن افزوده شود. ایران و روسیه حتی می‌توانند در پی روابط اقتصادی در قالب اتحادیه اقتصادي اوراسیا، گام بعدی روابط را در گسترش حوزه همکاری‌های راهبردی-امنیتی در سطح منطقه تعریف نمایند.
عضويت در يک اتحاديه اقتصادي منطقه‌اي منافع متقابل دربر دارد و استفاده حداکثري از اين منافع به ميزان ظرفيت سازي‌ها، بستر سازي‌ها و ايجاد زمينه از سوي کشورمان بستگي دارد. همچنين نيازمند توجه به جمیع جوانب موضوع، سياست گذاري‌هاي مناسب توام با افزايش همکاري‌هاي بين وزارتخانه‌اي و آماده سازي ظرف اقتصاد داخلي و انجام برخي اصلاحات اقتصادي است. هر چقدر توجه به جوانب یاد شده بيشتر باشد، طبيعتا استفاده از ظرف اتحاديه اقتصادي اوراسيا نيز بيشتر ميسر خواهد شد.
بنابراین مي‌بايست به دنبال تکميل چرخه زيرساختي (شبکه توليد صادرات محور، شبکه تامين، شبکه مديريت صادرات و نيز تکميل زيرساخت حمل و نقلي) پرداخت و به تسهيل و روان سازي تجارت مبادرت نمود. در اين صورت تجارت آزاد بين ايران و اوراسيا مي‌تواند نتايج مثبتي را به ارمغان آورد.  همچنین در کنار بهره‌مندی از فرصت مجاورت جغرافیایی با کشورهای عضو اتحادیه اقتصادي اوراسیا، نبايد از سایر فرصت‌ها و ظرفيت‌ها نظیر اتحادیه اروپا، چین، ترکيه و.... و مزایای همکاری با آن‌ها غافل شد.

 هم‌اکنون حجم مبادلات تجاري ايران با کشورهاي عضو اتحاديه اقتصادي اوراسيا به چه میزان رسیده است؟
-در حال حاضر حجم تجارت خارجي ايران با کشورهاي عضو اوراسيا حدود تقريبي 2700 ميليون دلار است که در این میان حجم مبادله تجاری به روسیه 1707 میلیون دلار (واردات ايران 1315 ميليون دلار- صادرات ايران 392 ميليون دلار)، حجم مبادله تجاري با قزاقستان حدود 600 ميليون دلار (واردات ايران حدود 550 ميليون دلار – صادرات ايران 50 ميليون دلار)، حجم مبادله تجاري با بلاروس حدود 160 ميليون دلار، حجم مبادله تجاري با ارمنستان حدود 170 ميليون دلار و حجم مبادله تجاري با قرقيزستان با طي کردن روند صعودي بالغ بر20 ميليون دلار است.

این موافقتنامه دارای چه ملاحظاتی است؟
اين موافقتنامه مشتمل بر 360 قلم كالاي با كد HS شش رقمي با فهرست امتيازات اعطايي ايران به اوراسيا، در مقابل فهرست امتيازات اعطايي اوراسيا به ايران شامل 502 قلم كالا با كد HS ده رقمي است.
حدود 40 کشور در فرايند امضاي موافقتنامه مذکور با اتحاديه اقتصادي اوراسيا هستند که ايران دومين کشور بعد از ويتنام موفق به امضاي آن شده و در نظر است پس از سه سال دوره آزمايشي و دوره گذار تطابق ساختار و استانداردها، وارد فاز اجراي قرارداد کامل تجارت آزاد و تمام عيار فيمابين باشيم.
http://news.moe.gov.ir/Detail.aspx?ANWID=76781

گزیده اخبار صنعت نفت و گاز

تفاهم نامه همکاری

ازتباط با ما :

Contact us

پیام شما برای خبر گزاری آب و انرژی ارسال گردید

آدرس :

 

تهران - خیابان فلسطین شماره 493 ساختمان زمرد طبقه 2 واحد 12

 

تلفن : 66989614 - 66989625 - 021

 

این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

حوزه فعایت :

موضوعات تخصصی انرژی از جمله :

آب : تولید، تصفیه، انتقال، بهینه سازی مصرف

برق : تولید، انتقال، توزیع

نفت، گاز، پالایش، پتروشیمی و سایر منابع انرژی فسیلی و تجدید پذیر.

مشارکت در برگزاری همایش ها، پوشش خبری و تبلیغی.

معرفی شرکتهای فعال در حوزه انرژی و بیان توانمندی ها و دستاوردها.

Go to top