مصاحبه اختصاصی با مدیرعامل شرکت مپنا

درحالی‌که در صنایعی مانند خودرو با گذاشتن تعرفه‌های وارداتی به شدت حمایت می‌شوند اما تعرفه ۴ درصد حمایتی که بر سر راه محصولات نیروگاهی گذاشته شده است را می‌خواهند بردارند و این یعنی اینکه حاکمیت می‌گوید مسئله فناوری‌های نیروگاهی و تأمین تجهیزات نیروگاهی مسئله من نیست.

 

به گزارش عیارآنلاین، توسعه فناوری در صنعت یکی از مسایل مهم در سیاست صنعتی کشور است. یکی از تجربیات موفق کشور در توسعه فناوری و بومی سازی آن، تجربه نیروگاه سازی است. در همین زمینه، خبرگزاری تسنیم گفتگویی با محسن حامدی مشاور مدیرعامل شرکت مپنا در امور تحقیق و توسعه و مسئول پنل توسعه فناوری در بخش نیروگاهی سومین کنفرانس بین‌المللی مدیریت فناوری انجام داده و به بررسی دلایل توفیق صنعت نیروگاهی در این امر پرداخته است. دکتر حامدی از اعضای هیئت علمی دانشکده مکانیک دانشگاه تهران و مدیرعامل شرکت نرم افزاری مهاب فنی می باشد. متن کامل این مصاحبه در ادامه می آید:

 

ه نظر می‌رسد ما طی این سال‌ها در صنعت نیروگاهی توانستیم صاحب فناوری شویم. اگر این مسئله درست است چگونه این اتفاق افتاده است؟ دلایل آن را بفرمایید؟

بله. ما به دو دلیل در صنعت نیرو صاحب فناوری شده‌ایم. دلیل اول این است که در این رابطه نیاز وجود داشته است. چرا که از سال ۶۰ تا سال ۸۹ به طور متوسط سالانه ۸ درصد رشد مصرف انرژی برق را داشتیم که این افزایش مصرف، نیازمند افزایش تولید بود. به طوری که ظرفیت برق تولیدی از ۷۰۰۰مگاوات به بالاتر از ۷۰۰۰۰ مگاوات رسیده است. البته این کشش بازار شرط لازم برای شکل‌گیری تکنولوژی است ولی شرط کافی نیست.
دلیل دوم هم این است که بعد از انقلاب استراتژی جایگزینی واردات در کشور شکل گرفت که همه بخش‌ها را شامل می‌شد. این امر باعث شد که متخصصان داخلی به ساخت نیروگاه روی آورند.مثلاً برای نیروگاه شهید رجایی که ساخت آن قبل از انقلاب آغاز شده بود و بعد آن متوقف شد، خواستند تا متخصصین داخلی ساخت آن را ادامه دهند.

اما چون پروژه‌های نیروگاهی پروژه‌هایی بزرگ و بسیار پیچیده است به این نتیجه رسیدند که باید ابتدا مدیریت آن را یاد بگیرند و بعد از آن به سمت ساخت تجهیزات بروند. شرکت مپنا هم در سال ۱۳۷۲ به همین دلیل تأسیس شد تا بتواند مدیریت پروژه‌های نیروگاهی را یاد بگیرد و به کار بندد. این اتفاق در مدت کوتاهی حاصل شد و زمانی که ارزش افزوده ساخت نیروگاه برای صنعت برق شناخته شد، متخصصین داخلی به سمت ساخت تجهیزات در داخل کشور حرکت کردند.
بنابراین دو مؤلفه در توسعه فناوری نقش دارد: یکی مؤلفه اقتصادی است که باید کشش بازار وجود داشته باشد و دیگری ثبات در سیاست‌گذاری‌ها و حمایت همه‌جانبه توسط برنامه‌ریزان در سطح کلان است.

چرا این کار به بنگاه‌های بزرگ سپرده می‌شود؟

به دو صورت می‌توان به این سؤال پاسخ داد. اول اینکه اگر کشورهایی که توانایی ساخت نیروگاه‌های بزرگ دارند را بررسی کنیم خواهیم دید در همه آن‌ها این بنگاه‌های بزرگ هستند که این کار را انجام می‌دهند. برخی از این شرکت‌ها بیش از یک قرن سابقه فعالیت دارند و به صورت همه‌جانبه توسط سیاست‌گذاران در آن کشورها مورد حمایت قرار می‌گیرند. بنابراین اولین دلیل تجربه کشورهای دیگر در توسعه صنعت نیروگاهی است و اساساً اگر بنگاه‌های کوچک می‌توانستند این کار را انجام دهند سال‌ها قبل باید این اتفاق می‌افتاد. بنگاه‌های کوچک زیادی هم آمدند اما نتوانستند و کم‌کم محو شدند.
نگاه دیگر این است که مسئله ما در بحث برق انرژی الکتریکی وجود کششی در بازار داخلی و بین‌المللی است که این نیاز پاسخی را می‌طلبد که باید از سوی مؤسسات و بنگاه‌ها ارائه شود. این پاسخ مسئله‌ای پیچیده است. به عبارت دیگر اگر به یک نیروگاه نگاه کنیم مجموعه‌ای بسیار بزرگ است که اصطلاحاً در یک جزیره بزرگ نیروگاهی کنار هم قرار می‌گیرند و باید یکپارچه‌سازی شوند. به همین دلیل این بنگاه‌های بزرگ را به نام سامانه‌های بزرگ یکپارچه ساز پیچیده می‌شناسند. و این مجموعه اقدامات ، تجهیزات، مهارت‌های مدیریتی و ساز و کارهای سازمانی که لازم است یکپارچه‌سازی شوند فقط در یک بنگاه بزرگ قابل انجام است.

مدیریت فناوری در این بنگاه‌های بزرگ چه اهمیتی دارد؟

اگر به بعد داخلی قضیه نگاه کنیم در کشور هنوز بسیاری از مسائل مربوط به مدیریت تکنولوژی در بنگاه‌های بزرگ به صورتی که لازم است، پرداخته نشده است. در اکثر صنایع به تکنولوژی‌هایی که از صاحبان تکنولوژی خریداری می‌کنیم، بسیار وابسته هستیم. به عبارتی دیگر اکثر محصولات ما تحت لیسانس تولید می‌شوند. و یا اگر هم تحت لیسانس نیستند آن زمان که ما خریدیم تحت لیسانس بودند. در صنعت نیروگاهی انتقال تکنولوژی از سوی بنگاه‌های طراز اول جهانی متوقف شده است و حتی تأمین‌کننده‌گان کوچک و متوسط تکنولوژی هم توسط این شرکت‌ها خریداری می‌شوند و در واقع آن‌ها دنبال ایجاد انحصار در این زمینه هستند. بنابراین کسب استقلال و خودکفایی در این زمینه مهم است. چرا که نه می‌توانیم وابسته باشیم و اگر هم وابسته باشیم در آینده این تکنولوژی را به ما نمی‌دهند.
شرکت مپنا از سال ۱۳۸۵ واحدهای R&D را در سطح گسترده‌ای توسعه داد و بخش بزرگی از درآمدهایش را بر این مقوله اختصاص داده است. در نتیجه دارد به سمتی حرکت می‌کند که توان تولید فناوری را کسب کند و فاصله تکنولوژی‌های خودش را با سطوح پیشرفته دنیا کاهش دهد. که این کار بدون در نظر گرفتن مدیریت تکنولوژی قابل انجام نیست. این امر هم فقط با هم‌راستایی تحقیق و توسعه با استراتژی کسب‌وکار اتفاق می‌افتد. و این هم راستایی با داشتن نظام مدیریت تکنولوژی به دست می‌آید. در غیر این صورت حرکت به سمتی که استراتژی کسب‌وکار از ما می‌خواهد ممکن نیست.

مهم‌ترین اولویتی که در بحث مدیریت فناوری در صنعت نیروگاهی وجود دارد چیست؟

اساساً استراتژی انرژی در ایران یک مسئله بنگاهی نیست، بلکه مسئله‌ای ملی است و کشور باید در این مسئله استراتژی داشته باشد که بخشی از آن به سمت نفت و گاز و بخش دیگری به سمت انرژی برق می‌رود. مثلاً اینکه کشور در ۱۰ سال آینده می‌خواهد چه جایگاهی را در سطح بین‌المللی کسب کند؟ آیا می‌خواهد تأمین‌کننده انرژی و یا اصطلاحاً قطب حمل‌ونقل انرژی در منطقه باشد؟ آیا می‌خواهد خودش صاحب فناوری باشد؟
این‌ها مسائل مربوط به بنگاه‌ها نیست. این مسائل ملی است. متأسفانه در سطوح مختلف حاکمیتی از این مسئله غفلت شده است. به عبارت دیگر آمدند و گفتند اگر قرار است در این زمینه تولید فناوری شود، شرکت مپنا این کار را انجام دهد.

درحالی‌که در صنایع دیگر مانند صنعت خودرو با گذاشتن تعرفه‌های وارداتی به شدت حمایت می‌شوند هرچند در مقطع فعلی کار خوبی است اما تعرفه ۴ درصد حمایتی که بر سر راه محصولات نیروگاهی گذاشته شده است را می‌خواهند بردارند و این یعنی اینکه حاکمیت می‌گوید مسئله فناوری‌های نیروگاهی و تأمین تجهیزات نیروگاهی مسئله من نیست هر کس می‌خواهد این کار را انجام دهد، تولیدکننده یا واردکننده‌اش فرقی ندارد.

اتفاقی که الآن با آن روبرو هستیم این است که یک فناوری با زحمات زیادی کسب شده است و الآن از ما می‌خواهند آن را رها کنیم. مسئله خام فروشی سوخت‌های فسیلی هم مهم است و ما نمی‌توانیم تا آخر خام فروشی کنیم. یکی از راه‌های جایگزین، تبدیل آن به انرژی و فروش انرژی برق است. بنابراین در این زمینه نیاز به فناوری داریم. اما در هیچ یک از سطوح مختلف اجرایی و قانون‌گذاری به این مسئله مهم و حیاتی اشاره نشده است.

آنچه که برای بنده اولویت اصلی است این است که اساساً فناوری‌های مرتبط با صنایع نیروگاهی باید در سطح ملی مطرح شوند و مورد حمایت قرار گیرند.
مثلاً در کشور چین چند شرکت داخلی در نظر گرفتند و بعد به تأمین‌کننده‌های بزرگ خارجی که می‌خواهند در بازار این کشور فعالیت کنند می‌گویند که با این‌ها باید کارکنید. به عبارت دیگر یک رقابت مثبت هم برای شرکت‌های داخلی و هم شرکت‌های خارجی ایجاد کردند.
به طور حتم اگر این فعالیت‌های توسعه‌ای در این صنعت تا به حال انجام نمی‌شد و کشور با تحریم روبرو بود حتی در زمانه‌های کم مصرف هم قطعی برق در تهران داشتیم.

بنگاه‌ها برای زنده ماندن هم که باشد تلاششان را انجام می‌دهند، تا به سهامدارانش و جامعه پاسخگو باشد اما نکته اصلی، دغدغه ملی شدن این مسئله است.
نتیجه اینکه مدیریت فناوری را در سطح ملی و به صورت متمرکز احتیاج داریم و نقطه شروعش هم این است که نقاط تمرکز را مشخص کنیم. باید بدانیم چه فناوری‌هایی برایمان اهمیت بیشتری دارد؟ باید بدانیم نیازهای ملی چیست؟ راهبردهای حیاتی کشور چه اقتضائاتی در این زمینه ایجاد می‌کند؟ متأسفانه در سطح ملی و حاکمیتی در خیلی از زمینه‌ها علی‌الخصوص در مسئله مهم و حیاتی انرژی به موضوع مدیریت انرژی پرداخته نشده است./

مصاحبه های اختصاصی

تفاهم نامه همکاری

ازتباط با ما :

Contact us

پیام شما برای خبر گزاری آب و انرژی ارسال گردید

آدرس :

 

تهران - خیابان فلسطین شماره 493 ساختمان زمرد طبقه 2 واحد 12

 

تلفن : 66989614 - 66989625 - 021

 

این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

حوزه فعایت :

موضوعات تخصصی انرژی از جمله :

آب : تولید، تصفیه، انتقال، بهینه سازی مصرف

برق : تولید، انتقال، توزیع

نفت، گاز، پالایش، پتروشیمی و سایر منابع انرژی فسیلی و تجدید پذیر.

مشارکت در برگزاری همایش ها، پوشش خبری و تبلیغی.

معرفی شرکتهای فعال در حوزه انرژی و بیان توانمندی ها و دستاوردها.

Go to top